תחנה אמהות | Tkhine of the Matriarchs for the Blowing of the Shofar by Seril Rappaport (ca. 18th century)

Source (Yiddish) Translation (English)

רבש״ע פאטר דר בארמיגר דר בארם זיך איבר אונז נעם אן אונזר גיבעט דען דו האסט גיהײסן דײן פאלק ישראל זאלין שופר בלאזין זײא זאלין פאר מישן דעם שטן אז ער זאל אויף אונז ניט קענן מקטרג זײן. דו האסט גיהײסין דײן פאלק ישראל בלאזן תקיעה שברים תרועה דיא ערסטע איז תקיעה דען תקיעה מאכט מען זײער גלאט אונ אײן גבויגן. אזו טוען מיר זיך אײן בײגין פר דיר אונ בעטן פאטר דער בארמיגר אז דער שטן זאל אויף אונז ניט מקטרג זײן. די אנדערע בלאזט מען שברים איז טײטש צו בראכין דרום טוען מיר צו ברעכן אונזרע הערצר אזו װיא אין תהלים שטײט (לב נשבר כו׳) אײן צו בראכין הארץ טוט גאט ניט פאר שמעהן אונ מיר זײנען אויף זיך מקבל אז מיר װעלין צו ברעכן דעם יצר הרע. דאש דריטי איז תרועה איז טײטש גישרײ אונ קלאג דרום טוא זיך דר בארימן איבר אונז פר מיש דעם שטן װאס איז אויף אונז מקטרג אז ער זאל ניט מקטרג זײן אונ עש זאל חס וחלילה ניט נגזר װערין אין אונזרע הײזר אײן קלאג אונ גשרײ אונ זאלסט ניט אװעק נעמן אונזרי קלײנע קינדר אונ דר בארעם זיך אין אונזר משפט דען דו טוסט הײנט אנטפלעקין דאס משפט׃
Master of the Cosmos, merciful Father, have mercy on us, accept our plea. You have commanded your people Yisro’el to blow the shofar to confuse the Satan,[1]Talmud Bavli, Rosh Hashanah 16b so that they will not be able to accuse us. You have commanded your people Yisro’el to blow tkiyeh, shvorim, tru’ah. The first is tkiyeh. Tkiyeh is sounded smoothly and curved. Thus do we bow before you and pray, merciful Father, that the Satan may not accuse us. The next is shvorim, which means broken. Therefore we break our hearts, just as it is written in Tehilim: “Hashem does not reject a broken heart.”[2]Psalms 51:19 And we accept the obligation to break the yetser hara (predatory inclination). The third is tru’ah, which means “cry and lament.” Therefore, have mercy upon us, confuse the Satan who accuses us, so that they will not be able to accuse us any more. And may a lamentation and an outcry – khas vekholile – not be decreed in our home. Do not take away our little children. Have mercy in judging us, for today you reveal our sentence.

רבש״ע װען איך בין שוין יוא שולדיג צום משפט זאל דאך דײן מדת הרחמים גובר זײן דעם מדת הדין אונ פר גיב אונז אונזערי זינד דען צװישן דײני י״ג מדות איז די ערשטע (רחום וחנון) איז דאך גיװיש דײן (מדה) פון (רחמים) זײער גרויש אונ בפרט איצונד מיט דעם קול פון שופר דען דו האסט אין דײן הײליגע תורה אן גשריבן אז עס קומט ר״ה זאל מען בלאזן מיט אשופר דאש איז אײן סימן אלע קנעכט אין א״י זאלן פרײא ארויס גײן פון זײערי הערין. פאטר דער בארמיגר זײנן מיר אזו װיא דײנע קינדר גירעכינט דר בארעם זיך װיא אײן פאטר איבר זײני קינדר אויב חלילה מיר האבן מיט אונזרי ביטערי עבירות גורם גיװעזין אז מיר זײנען נאר גירעכינט װיא אײן קנעכט זאלין מיר דאך מיט דעם קול פון שופר ארויס פרײא פון דעם משפט אלע אונזרע זינד זאלסטו אװעק בלאזן מיט דעם קול פון שופר אונ מיט דעם װאס מיר טוען נײן מאל שופר בלאזן זאל אונז בײא שטײן בײא דעם משפט דר זכות פון די פיר אמהות אונ דר זכות פון די דרײא אבות אונ זכות פון משה ואהרן דען זײ זײנען אויך נײן.
Master of the Cosmos, if I am indeed guilty, let your attribute of mercy overpower your attribute of justice and forgive us our sins, for among your thirteen attributes, compassion and mercy are the first. Therefore, your attribute of mercy must be very great, especially now with the sounding of the shofar. For you have written in your holy toyre: “When Rosh Hashanah comes, you will blow the shofar as a sign for all the slaves in Erets Yisro’el to be free of their masters.”[3]Leviticus 25:9-10 Merciful Father, if you consider us to be your children, have mercy upon us, like a father, upon your children. If, however, we have, through our bitter sins, acted in such a way as to be considered mere slaves, may your judgment set us free with the sound of the shofar. Blow away all of our sins with the blowing of the shofar. As we blow the shofar nine times,[4]Mishnah, Rosh Hashanah 4:9 so may the merit of the four imahot (matriarchs) and the merit of the three (avot) patriarchs and the merit of Moshe and Aharon help us during this time of judgment.

צום ערשטן בעטן מיר אונזער מוטער שרה אז זיא זאל פאר אונז בעטין בשעת משפט אז מיר זאלין פרײא ארויש גײן פון דעם משפט דען השי״ת ב״ה האט איר מוסיף גיװעזין דעם ה׳ פון (שם הוי״ה ברוך שמו) מוזטו אויך האבין דיא מדה פון רחמים. דרום דער בארעם דיך אונזר מוטער אויף דײנע קינדער. אוב בפרט צו בעטן פר אונזערי קינדר זײא זאלין זיך ניט אפ שײדן פון אונז דו װײסט דאך װאול אז עש איז זײער ביטר אז מען נעמט אװעק אײן קינד פון דר מוטר װיא עס איז דיר גיװעזן אז מען האט אװעק גינומן דײן זון יצחק פון דיר האט דיר באנק גיטאן אונ הײנט האסטו צײט צו בעטן דען מען טוט איצונד בלאזן מיט אײן (שופר של איל) כדי ער זאל גידײנקען דעם זכות פון יצחק װאס ער האט זיך גילאזט בינדן װיא אײן שאף צו דר עקידה. דרום װערט דר שטן צו מישט אונ קאן איצונד אויף אונז ניט מקטרג זײן דרום האסטו איצונד צײט פר אונז צו בעטין אז עס זאל מתעורר װערין אויף אונז דיא מדה פון רחמים.
First, we beseech our mother Sarah that she pray for us at this hour of judgment, so that we may be judged innocent. Since Hashem, blessed be they, added the letter Hey from their name to hers,[5]Genesis 17:15 so must she also have the attribute of mercy. Have mercy, our mother, on your children. Make a special plea that our children not be separated from us. You know full well how bitter it is when a child is taken away from its mother, as happened to you when your son Yitsḥak was taken away from you[6]Genesis 22 and you yearned for him. Today is the appropriate time for you to pray, when a shofar made from a ram’s horn is blown, so that the merit of Yitsḥak, who allowed himself to be bound like a sheep, is remembered. Thereby the Satan will become confused and will not be able to accuse us. Therefore, now is the time for you to plead for us that the attribute of mercy will be roused on our behalf.

אויך טוא איך בעטין פון אונזר מוטר רבקה זיא זאל בעטן פר אירע קינדר אונ זאל בעטן פאר אונזר פאטר אונ מוטר אז זײא זאלין זיך ח״ו ניט אפ שײדין פון אונז דען דוא װײשט װאול װיא עש טוט באנק נאך פאטר אונ מוטר דען אז אליעזר דר קנעכט האט דיך אװעק גינומען פון דײן פאטר אונ מוטר צוא דײן מאן יצחק האשטו אויך זײער גיווײנט. דרום װײשטו װיא עס איז שלעכט אן אײן פאטר אונ מוטר דרום בעט פר אונזער פאטר אונ מוטר אז זײא זאלן האבן (שנות חײם) יארן פון לעבן (שנת טובה) אײן גוט יאר אז איך מיט מײן מאן אונ קינדר זאלן האבן פרנסה.
I also beseech our mother Rivkah to pray for her children and for our father and mother, that they should not – khas vesholem – be separated from us. You know very well what it is like to yearn for one’s father and mother, for when Eliezer, the servant, took you away from your father and mother and brought you to your husband Yitsḥak,[7]Genesis 24 you, too, wept very much. Thus you know how painful it is to be without a father and a mother. Therefore, pray for our father and mother that they may have a year of life and a year of goodness, and that I, my husband, and my children may earn a decent living.

אויך טוען מיר בעטן אונזר מוטר רחל אז דוא זאלסט פר אונז בעטען אז מיר זאלן אײן (כתיבה וחתימה טובה) האבין אונ מיר זאלין קײן מאל קײן צער ניט האבין מיר װײסין װאול אז דו קאנסט קײן צער ניט הערן דען אז מען האט דײן ליבן זון יוסף גפירט קײן מצרים האבין אים די ישמעאלים גרויש צער אן גטאן איז ער גיפאלין אויף דײן קבר אונ האט אן גיהײבין צו װײנן מוטר דער בארם דיך איבר דײן קינד װיא קאנסטו צו זעהן מײן צער אזו ליב האסטו מיך גיהאט אונ הײנט בין איך אזו פאר פינצטערט אונ קײנר דר בארעמט זיך ניט איבר מיר אזו האסטו ניט גקענט צו הערן דעם צער פון דײן קינד האסטו אים גיענטפרט מײן ליב קינד איך הער דײן גיווײן אונ דײן ביטער גשרײט. איך װעל מיך תמיד דר בארימן אונ בעטן פר אײך אונ װעל הערן אײער צער דרום דער בארם דיך אויף אונזער צער אונ אנגשט אונ ציטערנש פר דעם משפט אונ בעט פר אונז עס זאל אונז אן גשריבין װערן אײן גוט יאר אז מיר זאלן קײן מאל קײן צער ניט האבין אמן.
We also beseech our mother Raḥel to pray for us that we may be inscribed and sealed for a good year and that we may never know any sorrow. We know full well that you cannot bear to hear of any sorrow, for when your beloved son Yosef was taken away to Egypt,[8]Genesis 37:28 the Ishmaelites caused him great anguish. He fell upon your grave and began to cry: “Mama! Have pity upon your child! How can you bear to see my anguish? You loved me so much, and now I am so unhappy, and no one has mercy upon me.”[9]As noted by Louis Ginzberg in Legends of the Jews vol. 5, p.330-331 “Joseph”: Sefer haYashar, parshat Vayeshev, 82b-84a and 85b-86a. “The author [of Sefer haYashar] was perhaps acquainted with the Testaments of the Twelve Patriarchs. Comp. vol. II, pp. 34-42 and 220-221.” you could not bear to hear the anguish of your child and so you answered him: “My dear child, I hear your weeping and your bitter cry. I will always have mercy upon you and will pray for you and will hear your anguish.” Therefore, have mercy on our sorrow and anguish and trembling before the judgment, and pray that a good year may be inscribed for us so that we may never know sorrow. Omeyn.

אויך טוען מיר בעטן אונזר מוטר לאה אז זיא זאל אוין בעטן פאר אונז דען איצונדערט קענט איר פר אונז אלע בעטן דען הײנט איז דער ערשטר טאג פון עשרת ימי תשובה דאס איז שוין דיא לעצטע צײט דען איך װײש אז איך האב װיא פיל צײט אװעק גלאזין אונ האב קײו תשובה ניט גיטאן׃
We also beseech our mother Leah to plead for us. May you all pray for us now, for today is the first day of ten days of tshuvah (repentance/return) and this is our last chance. I know that I have failed to repent for a long time.

Source (Yiddish) Translation (English)

דעם יהי רצון זאגט מען װען מען שופר בלאזט צו דיא ברכה צװישן איטליכן סדר װען דער חזן דער פאר זאגט. װען ער זאגט (שב) דאש ערשטע מאל׃
The following yehi rotson’s (“May it be your will”s) are said together with the blessings between each set of shofar blowings. The first time the shofar is blown:

יהי רצון עש זאל זײן דער װילין פאר דיר גאט מײן גאט אונ גאט פרן מײנע עלטערן דאס בלאזן (תקיעה שברים תרועה תקיעה) װאס מיר האבן הײנט גבלאזין זאלסטו מאכן אײן קרוין דורך דעם מלאך װאס דריבר גזעצט איז אונ מען זאל אויף ברײנגן אונ זעצין אויף דעם קאפ פון מײן גאט אונ זאלסט טאן מיט אונז אײן צײכן צו גוטן אונ זאלסט דיך דר פילין אויף אונז מיט דר בארמיקײט. גלויבט בישטו גאט דער בארמיגר׃
May it be your will, God, my God, and God of my ancestors, that this blowing of the shofar which we have done today be made into a crown by the angel who is appointed to do so, and that the crown be brought up and set upon the head of my God.[10]From the qedusha in the shabbat and yom tov liturgy May you show us a positive sign and may you feel compassion towards us. Praised be you, merciful God.

דאש אנדערע מאל װען דער פאר זאגער זאגט (שב)
זאגט מען דעם יהי רצון׃
The second time the shofar is blown:

יהי רצון עש זאל זײן דער װילין פאר דיר גאט מײן גאט אונ גאט פון מײנע עלטערן דאס בלאזין (תקיעה שברים תקיעה) װאס מיר האבין הײנט גבלאזן זאלסטו אן נעמן דורך דעם (ממונה) װאס איז דרויף גזעצט אזו װאול װיא דו האסט אן גנומן דורך (אליהו) אונ זאלסט דער פילין זיך אויף אונז מיט דער בארמיקײט גלויבט בישטו דר בארמיגר גאט׃
May it be your will, God, my God and God of my ancestors, that this blowing of the shofar which we have done today be accepted by the angel who is appointed to do so as you have accepted it through Eliyahu and may you be compassionate towards us. Praised be you, merciful God.

דאס זאגט מען דעם דריטן מאל װען דער פאר זאגר זאגט (שב)׃
The third time the shofar is blown:

יהי רצון עש זאל זײן דער װילן פר דיר גאט אונזר גאט אונ גאט פון אונזרע עלטערן עש זאלן אויף גײן דיא מלאכים װאס דא גײען אויש פון דעם (שופר) אונ פון (תקיעה) אונ (שברים) אונ (תרועה) אונ פון (תקיעה שברים תרועה תקיעה) אונ פון (תקיעה שברים תקיעה) אונ פון (תקיעה תרועה תקיעה) פאר דײן (כסא הכבוד) אונ זאלן אויף אונז פיר שפרעכער זײן צו פאר געבן אויף אלע אונזרע זינד׃
May it be your will, God, my God and God of our ancestors, that the angels who go forth from the shofar and from the various blowings may arise before your Resplendant Throne and may they be our defenders so that we may be forgiven all our sins.

“Tkhine of the Matriarchs for the Blowing of the Shofar” by Rebbetsin Seril Rappaport is a faithful transcription of her tkhine included in “תחנה אמהות מן ראש חודש אלול” (Tkhine of the Matriarchs for the New Moon of Elul) published in Vilna, 1874, as re-published in The Merit of Our Mothers בזכות אמהות A Bilingual Anthology of Jewish Women’s Prayers, compiled by Rabbi Tracy Guren Klirs, Cincinnati: Hebrew Union College Press, 1992. shgiyot mi yavin, ministarot nakeni. The translation above is lightly adapted from that which appears there.

Source

Notes   [ + ]

  1. Talmud Bavli, Rosh Hashanah 16b
  2. Psalms 51:19
  3. Leviticus 25:9-10
  4. Mishnah, Rosh Hashanah 4:9
  5. Genesis 17:15
  6. Genesis 22
  7. Genesis 24
  8. Genesis 37:28
  9. As noted by Louis Ginzberg in Legends of the Jews vol. 5, p.330-331 “Joseph”: Sefer haYashar, parshat Vayeshev, 82b-84a and 85b-86a. “The author [of Sefer haYashar] was perhaps acquainted with the Testaments of the Twelve Patriarchs. Comp. vol. II, pp. 34-42 and 220-221.”
  10. From the qedusha in the shabbat and yom tov liturgy

Comments, Corrections, and Queries


בסיעתא דארעא