תְּחִנָה לְשַׁבָּת מְבָרְכִים רֹאשׁ חוֺדֶשׁ אִיָיר | Tkhine for Shabbat Mevorkhim Rosh Ḥodesh Iyyar (1877)

Yiddish (source) English (translation)

אָב הָרַחֲמִים הַבּוֹחֵר בְּעַמּוֹ יִשְׂרָאֵל, דערבּארעמיגער פאָטער, װאָס האָט אױסדערװײלט זײַן פאָלק יִשְׂרָאֵל, װען מיר קומען יעצט צו בּענטשן און הײליגן דעם חוֹדֶשׁ אִיָיר, װאָס אין דעם חוֹדֶשׁ האָבּן מיר אָנגעהױבּן צו זײַן א געליבּטע פאָלק פאר דיר, און דו האָסט אונז דעם ליבּן הײליגן שַׁבָּת געגעבּן. אזױ זאָלסטו געדענקען דעם זְכוּת פון אונזער הײליגן שַׁבָּת, און דורך דעם זְכוּת װאָס דו האָסט אונז װײַבּער געגעבּן די מִצְוָה פון ליכט בּענטשן, זאָל דערהױבּט ווערן אונזער מַזָּל, און זאָלסט אונז מַצִּיל זײַן פון אלע שלאפקײַטן װאָס קענען פארקומען אין דעם חוֹדֶשׁ דורך דער טֶּבַע װאָס דו האָסט אײַנגעשטעלט, אז די װעטערן זאָלן זיך בּײַטן, דער װינטער גײט אװעק און דער זומער קומט אן, און שיק אונז א רְפוּאָה, װי אין דער תּוֹרָה שטײט אֲנִי יְיָ רֹפְאֶךָ, איך גאָט װעל דיך הײלן, אָמֵן.
Compassionate father who chose Yisra’el for their people, we come now to bless and sanctify the month of Iyyar. In this month we began to be your beloved nation, and you gave us the cherished holy Shabbat. Remember the merit of the holy Shabbat, and through the merit which you gave us women, the commandments of blessing and kindling the Shabbat lights, may our fortune be uplifted. Save us from all sickness that can come to pass in the month as the order of nature changes, for the winter passes and summer comes. Send us [your] healing, as it says in the Torah, “I am YHVH, your healer.”[1]Exodus 15:26 partial Amen.

רִבּוֹנוֹ שֶׁל עוֹלָם, מיר קומען יעצט בּענטשן דעם חוֹדֶשׁ אִיָיר, װאָס אין דער צײַט ווען דו האָסט די אידן פון מִצְרַיִם ארױסגענומען האָסטו זײ אין דעם חוֹדֶשׁ אִיָיר אנגעהױבן רעגענען דעם מן פון הימל בִּזְכוּת מֹשֶׁה רַבֵּינוּ ע״ה, און א בּרונעם מיט װאסער װאָס איז בּאשאפן געװארן אין שֵׁשֶׁת יְמֵי בְּרֵאשִׁית, פרײַטאָג בֵּין הַשְׁמָשוֹת, איז ער נאָכגעגאנגען די אידן אין דער מִדְבָּר (ער האט זיך געקײקלט װי א שטײן) פון דעם חוֹדֶשׁ אִיָיר אָן, בִּזְכוּת מִרְיָם הַנְּבִיאָה עָלֶיהָ הַשָׁלוֹם. יעצט געדענק אונז ליבּער גאָט איר זְכוּת, װאָס זי האָט פאר דיר שִׁירָה געזאָגט מיט די װײַבּער, װען די אידן זײַנען ארױסגעקומען פון דעם יַם, אזױ װי אין פָּסוּק שטײט, וַתִּקַּח מִרְיָם הַנְּבִיאָה אֲחוֹת אַהֲרֹן אֶת הַתֹּף בְּיָדָהּ וַתֵּצֶאןָ כׇל הַנָּשִׁים אַחֲרֶיהָ בְּתֻפִּים וּבִמְחֹלֹת, וַתַּעַן לָהֶם מִרְיָם שִׁירוּ לַיְיָ כִּי גָאֹה גָּאָה סוּס וְרֹכְבוֹ רָמָה בַיָם. מִרְיָם הַנְּבִיאָה די שװעסטער פון אַהֲרֹן האָט גענומען דעם פּוֹיק אין איר האנט, און עס זײַנען ארױסגעגאנגען אלע װײַבּער נאָך איר מיט פּױקן און כְּלֵי זֶמֶר, און מִרְיָם האָט צו זײ געזאָגט זינגט צו דעם ליבּן גאָט, װאָס ער האָט געטאָן גרױסע נִסִּים, די פערד פון מִצְרַיִם מיט זײערע רײַטער האָט ער געװאָרפן אין דעם טיפן יַם. און אזױ זאָלן מיר זוֹכֶה זײַן צו זאָגן שִׁירָה מיט אלע צַדִּיקִים וְנָשִׁים צִדְקָנִיוֹת, װען מָשִׁיחַ װעט קומען, און ערלײז אונז פון אלע צָרוֹת בִּמְהֵרָה בְיָמֵינוּ, אָמֵן.
Master of the Cosmos, we come now to bless the month of Iyyar. This is the time of year when you took the Jews out of Mitsrayim. In the month of Iyyar you started sending down the manna from heaven in the merit of Moshe our teacher. In the merit of Miriam the prophet, a well of water, which was created in the six days of Creation, on Friday at twilight, accompanied the Jews in the wilderness (in the form of a [water-gushing] stone[2]Tosefta Sukkah 3:11-13. Cf. Ginzberg, Legends of the Jews 6:21, note 129.) from the month of Iyyar onward. Remember us now, beloved God, in her merit, for she sang with the women when the Jews went out of the Sea of Reeds, as it states, “Miriam the prophet, the sister of Aharon, took the drum in her hand, and all the women went out after her with drums and instruments, and Miriam sang, ‘Sing to the beloved YHVH, for (haShem) has done great miracles; the horse and the rider (haShem) has cast into the depths of the sea.’”[3]Exodus 15:20-21 So should we merit to sing with all the righteous women and righteous men when Moshiaḥ comes. Free us from all trouble, speedily in our days. Amen.

הִתְעוֹרְרִי נָא, דערװעק זיך מִרְיָם הַנְּבִיאָה, שטײ אױף פון דײַן רוּה און שטעל זיך פאר דעם מֶלֶךְ מַלְכֵי הַמְּלָכִים הַקָּדוֹשׁ ב״ה, און בּעט פאר אים, אז ער זאָל אױף אונז רַחֲמָנוּת האָבּן אין דעם חוֹדֶשׁ אִיָיר מיר זאָלן האָבּן גענוּג אונזער שפּײַז, אזױ װי השם יתברך האָט געשפּײזט די אידן מיט דעם מן בִּזְכוּת דײַן בּרודער מֹשֶׁה, און דעם בּרונעם װאסער פון דײַן זְכוּת װעגן, אז מיר זאָלן חָלִילָה ניט פאראָרעמט װערן, און דער עִיקָר איז, אז מיר זאָלן גערײניגט װערן פון אלע אונזערע זינד, אזױ װי די אידן זײַנען גערײניגט געװאָרן אין דעם חוֹדֶשׁ, װען זײ זײַנען אין דער מִדְבָּר געגאנגען מְקַבֵּל זײַן די תּוֹרָה. הוֹשִׁיעָה יְיָ אֶת עַמֶּךָ וּבָרֵך אֶת נַחֲלָתֶךָ, העלף גאָט דײַן פאָלק, און בּענטש דײַן נַחֲלָה, און דערהױבּ זײער מַזָּל, און דערבּארעם זיך אױף די כְּרַחֵם אָב עַל בָּנִים, אזױ װי א פאָטער טוּט זיך ערבּארעמען אױף זײַנע קינדער, און בּענטש אונז דעם חוֹדֶשׁ אִיָיר צום לעבּן, און געזונט, און מַזָּל, און בְּרָכָה, אָמֵן.
Wake up, Miriam the prophet, wake up from your rest and stand in front of the King of all kings, the blessed Holy one, and beg them to take pity on us in this month of Iyyar, that we should have sustenance the way Hashem (may they be blessed), sustained the Jews with manna in the merit of your brother Moshe, and with the well in your merit; that we should not become poverty-stricken; that we should be cleansed in this month, as when the Jews went into the wilderness to receive the Torah. “Save your people, YHVH, and bless your inheritance;”[4]Psalms 28:9 raise up their fortune and have mercy upon them, as a father has mercy upon their children, and bless us this month of Iyyar for life and health, fortune and blessing. Amen.

To the best of my ability, this is a faithful transcription of the תְּחִנָה לְשַׁבָּת מְבָרְכִים רֹאשׁ חוֺדֶשׁ אִיָיר (“Tkhine for Shabbat Mevorkhim Rosh Ḥodesh Iyyar”) which appeared in תחנות מקרא קודש (Teḥinot Miqra Qodesh, Widow and Brothers Romm, Vilna 1877). English translation adapted slightly from Techinas: A Voice from the Heart “As Only A Woman Can Pray” by Rivka Zakutinsky (Aura Press, 1992). –A.N. Varady

Source

Notes   [ + ]

  1. Exodus 15:26 partial
  2. Tosefta Sukkah 3:11-13. Cf. Ginzberg, Legends of the Jews 6:21, note 129.
  3. Exodus 15:20-21
  4. Psalms 28:9

Comments, Corrections, and Queries


בסיעתא דארעא