תְּחִנָה לְשַׁבָּת מְבָרְכִים רֹאשׁ חוֺדֶשׁ נִיסָן | Tkhine for Shabbat Mevorkhim Rosh Ḥodesh Nisan (1877)

Yiddish (source) English (translation)

אֵל רַחוּם עוֹשֶׂה גְדוֹלוֹת עַד אֵין חֵקֶר נִסִּים וְנִפְלָאוֹת עַד אֵין מִסְפָּר, דערבּאדעמדיגער פאָטער, דער װאָס טוּט גרױסקײַט גאָר נִיט צוּ דערקלערן, נִסִּים אוּן װאוּנדער אָן א צאָל, מיר קוּמען יעצט בּענטשן אוּן הײליגן דעם חוֹדֶשׁ נִיסָן, װאָס אין דעם חוֹדֶשׁ האָסטוּ אוּנז, ליבּער גאָט, פיל נִסִּים געטאָן אוּן גרױסע װאוּנדער. בּענטש אױף אוּנז דעם חוֹדֶשׁ נִיסָן, מיר זאָלן זוֹכֶה זײַן ערלײזט צוּ װערן פוּן אלע דריקוּנג אזױ װי דוּ האָסט ערלײזט דײַן פאָלק יִשְׂרָאֵל פוּן מִצְרַיִם, אוּן האָסט זײ דעם יַם געשפּאָלטן, אוּן די אידן האָבּן פאר דיר שִׁירָה געזאָגט. אזױ אױך רִבּוֹנוֹ שֶׁל עוֹלָם זאָלסטוּ אוּנז אױסלײזן, מיר זאָלן זאָגן שִׁירָה פאר דיר אױף די נִסִּים וְנִפְלָאוֹת װאָס דוּ װעסט מיט אוּנז טאָן, אוּן מיר װעלן זאָגן צוּ דיר א נײַעם שִׁיר הַלְלוּיָה.
El, the compassionate one who does greatness beyond understanding and miracles and wonders without measure.[1]Maariv, first blessing before the Shema (nusaḥ Ashkenaz). Cf. Job 9:10 We come now to bless and sanctify the month of Nisan, in which month, dear God, you did many miracles and great wonders for us. Bless this month that we merit to be redeemed from all oppression. Just as you redeemed your nation Yisra’el from Mitsrayim, and split the sea for them, and the Jews sang to you, so too, Master of the Cosmos, redeem us so that we can sing to you of the miracles and wonders that you will do with us. May we, indeed, sing a new song to you, Hallelu-Yah!

פְּקַח עֵינֶיךָ וּרְאֵה, עפן דײַנע אױגן ליבּער גאָט, אוּן זע די מיה פוּן דײַן טײַערע פאָלק, װיפל מיה זײ האָבּן צוּ דערהאלטן דײַן מִצְוֺת װאָס דוּ האָסט זײ געבּאָטן צוּ טאָן אין דעם חוֹדֶשׁ נִיסָן, אױסראָמען דער חָמֵץ פוּן זײער שטוּבּ, אוּן עסן מַצּוֹת אלע זיבּן טעג פוּן פֶּסַח, װי גרױס אוּן שװער עס קוּמט זײ אָן, מַחֲמַת די אײנגעניש פוּן זײער פַּרְנָסָה, אָבּער זײ האלטן דײַן באפעל אוּן היטן דײַנע מִצְוֺת. דרוּם ליבּער גאָט שיק א שֶׁפַע וּבְרָכָה צוּ אלע אידן, אוּן זאָלסט אוּנז היטן מיט דײַן הײליקײַט, אז מיר זאָלן חָלִילָה ניט נִכְשָׁל װערן אין אִיסּוּר חָמֵץ אין פֶּסַח, אוּן עס זאָל אוּנז דער הײליגער יוֹם טוֹב פֶּסַח גרינג אָנקוּמען, אוּן מיר זאָלן חָלִילָה ניט דארפן אָנקוּמען צוּ מַתְּנַת בָּשָׂר וָדָם. אוּן העלף אוּנז מיר זאָלן קענען אוּן װעלן שטיצן די געפאלענע בַּעַלֵי בָּתִים זײ זאָלן אױך האָבּן מיט װאָס דעם הײליגן יוֹם טוֹב צוּ מאכן, זײ זאָלן אױך ניט פארשעמט ווערן, אָמֵן.
Open your eyes and see, dear God, with what effort your dear nation observes your mitsvot which you commanded them to do in this month of Nisan: To clean out the ḥamets from their house and to eat matsot all seven days of Pesaḥ. Though it is difficult to run their household with their incomes, they nevertheless uphold your desires and observe your mitsvot. Therefore, dear God, send abundance and blessing to all the Jews, and protect us with your holiness, so that we not stumble over prohibited ḥamets on Pesaḥ. Let the sacred holiday of Pesaḥ come easily to us. Let us not, God forbid, be beholden to human beings for life sustaining gifts.[2]literally, gifts of flesh and blood Help us be able and willing to support needy householders so that they too have what is necessary to celebrate the sacred holiday. Let them not be shamed. Amen.

רִבּוֹנוֹ שֶׁל עוֹלָם, װען מיר טוּען יעצט בּענטשן דעם חוֹדֶשׁ נִיסָן װאָס אין אים האלטן מיר דעם יוֹם טוֹב, װאָס ער װערט אנגערוּפן ״פֶּסַח״, װײַל גאָט האָט איבּערגעהיפּט די הײַזער פוּן יִשְׂרָאֵל װען ער איז איבּערגעגאנגען אין לאנד מִצְרַיִם צוּ טױטן זײערע בְּכוֹרִים, אוּן אידן האָבּן גאשמירט די מְזוּזוֹת פוּן די טירן מיט דעם בּלוּט פוּן דעם קָרְבָּן פֶּסַח, האָט דער מַשְׁחִית קײן שְׁלִיטָה נִיט געהאט ארײַנצוּגײן אין שטוּבּ פוּן א אידן. אזױ זאָלסטוּ אָנשרײַען אין אלע מַשְׁחִיתִים, אז זײ זאָלן ניט קוּמען צוּ די טירן פוּן אוּנזערע הײַזער בּײז צוּ טאָן אוּנז אידן אוּן אוּנזערע קינדער אוּן קינדס קינדער, אוּן אוּנזער גאנצע הױז געזינד, זאָלסטוּ מַצִּיל זײַן פוּן אלע בּײזן, אוּן זאָלסט אוּנז דערלײזן הײַנטיגן חוֹדֶשׁ, אזױ װי דוּ האָסט אוּנז צוגעזאָגט ״הֵן גָאַלְתִּי אֶתְכֶם [אַחֲרִית כְּרֵאשִׁית לִהְיוֹת לָכֶם לֵאלֹהִים]״, איך װעל אײַך דערלײזן דעם לעצטן מאָל, אזױ װי דעם ערשטן מאָל, בִּמְהֵרָה בְּיָמֵינוּ אָמֵן.
Master of the Cosmos, we now bless the month of Nisan, during which we observe the festival of Passover, so called because you, God, passed over the houses of Yisra’el, when you passed through the land of Mitsrayim to put to death all their firstborn. The Jews smeared the blood of the Korban Pesaḥ as mezuzot on the lintel of the doorpost, so that the Destroyer (mashḥit) would not have permission to go into the home of Jews. Thus, may you scold all destroyers (mashḥitim), that they not come to the doors of our houses to do evil to us Jews, to our children our grandchildren. Save our entire household from all evil and redeem us this month, as you promised us, “Behold I have redeemed you [in later times as in earlier times to be for you Elohim]”,[3]Shabbat Musaf, Qedushah — Shema Yisrael speedily in our days. Amen.

To the best of my ability, this is a faithful transcription of the תְּחִנָה לְשַׁבָּת מְבָרְכִים רֹאשׁ חוֺדֶשׁ נִיסָן (“Tkhine for Shabbat Mevorkhim Rosh Ḥodesh Nisan”) which appeared in תחנות מקרא קודש (Teḥinot Miqra Qodesh, Widow and Brothers Romm, Vilna 1877) before its adaptation in Shas Tkhine Ḥadashe (Ben-Tsiyon Alfes 1910), the source from which this translation was made. English translation adapted slightly from Techinas: A Voice from the Heart “As Only A Woman Can Pray” by Rivka Zakutinsky (Aura Press, 1992). –A.N. Varady

Source

Notes   [ + ]

  1. Maariv, first blessing before the Shema (nusaḥ Ashkenaz). Cf. Job 9:10
  2. literally, gifts of flesh and blood
  3. Shabbat Musaf, Qedushah — Shema Yisrael

Comments, Corrections, and Queries


בסיעתא דארעא